Cập nhật vào 02.03

Các Từ viết tắt và Tên đầy đủ của các Thủ thuật Nội soi Tiêu hóa

Đối mặt với vô số các từ viết tắt tiếng Anh trong hồ sơ y tế và tài liệu, nhiều bác sĩ và sinh viên y khoa thường cảm thấy bối rối. Reescope.com hệ thống hóa các từ viết tắt tiếng Anh phổ biến của phẫu thuật nội soi tiêu hóa và các đặc điểm kỹ thuật tương ứng, đưa bạn vào thế giới tinh vi của phẫu thuật nội soi xâm lấn tối thiểu.

Chuyên gia chăm sóc sức khỏe cầm ống nội soi trong phòng khám y tế.

I. Phân loại phẫu thuật nội soi tiêu hóa và tra cứu nhanh các thuật ngữ phổ biến

1. Danh mục Chẩn đoán và Điều trị Cơ bản:

EGD (Nội soi thực quản dạ dày tá tràng): Nội soi thực quản dạ dày tá tràng (tức là nội soi dạ dày tiêu chuẩn), dùng để kiểm tra đường tiêu hóa trên.
COL (Nội soi đại tràng): Nội soi đại tràng, dùng để kiểm tra ruột già.
EUS (Siêu âm nội soi): Siêu âm nội soi, kết hợp công nghệ nội soi và siêu âm để đánh giá thành đường tiêu hóa và các cấu trúc xung quanh.
CE (Nội soi viên nang): Nội soi viên nang, chủ yếu dùng để kiểm tra ruột non.

2. Danh mục Kỹ thuật Cắt bỏ Nâng cao:

EMR (Cắt niêm mạc nội soi): Cắt niêm mạc nội soi, phù hợp với các tổn thương niêm mạc nhỏ.
ESD (Bóc tách dưới niêm mạc nội soi): Bóc tách dưới niêm mạc nội soi, dùng để cắt bỏ hoàn toàn các tổn thương niêm mạc lớn hơn.
ESE (Endoscopic Submucosal Excavation - Đào bỏ dưới niêm mạc nội soi): Đào bỏ dưới niêm mạc nội soi, dùng để điều trị các khối u dưới niêm mạc.

3. Danh mục Can thiệp Hệ Mật và Tụy:

ERCP (Endoscopic Retrograde Cholangiopancreatography - Chụp mật tụy ngược dòng qua nội soi): Chụp mật tụy ngược dòng qua nội soi, dùng để chẩn đoán và điều trị các bệnh về đường mật và tụy.
EST (Endoscopic Sphincterotomy - Cắt cơ vòng qua nội soi): Cắt cơ vòng qua nội soi, thường dùng để lấy sỏi đường mật.
ENBD (Endoscopic Nasobiliary Drainage - Dẫn lưu mật mũi qua nội soi): Dẫn lưu mật mũi qua nội soi, dùng để giảm áp lực đường mật.

4. Danh mục Kỹ thuật Điều trị Đặc biệt:

APC (Đông máu bằng Plasma Argon): Đông máu bằng Plasma Argon, được sử dụng để cầm máu hoặc liệu pháp cắt bỏ.
EVL (Thắt tĩnh mạch thực quản bằng nội soi): Thắt tĩnh mạch thực quản bằng nội soi, dùng để điều trị giãn tĩnh mạch thực quản.
PEG (Dẫn lưu dạ dày qua da bằng nội soi): Dẫn lưu dạ dày qua da bằng nội soi, để thiết lập đường vào dinh dưỡng qua đường ruột dài hạn.

Thủ thuật phẫu thuật với dụng cụ y tế và màn hình trong phòng phẫu thuật.

II. Giải thích chi tiết bốn phẫu thuật cốt lõi

1. ESD (Bóc tách dưới niêm mạc nội soi)

Đặc điểm kỹ thuật: ESD là một kỹ thuật phẫu thuật nội soi xâm lấn tối thiểu. Bằng cách tiêm dịch vào lớp dưới niêm mạc để tạo thành một "vùng đệm an toàn", dao điện chuyên dụng sau đó được sử dụng để bóc tách dần mô tổn thương, cho phép cắt bỏ toàn bộ các tổn thương đường tiêu hóa lớn.

Ứng dụng chính:

Ung thư đường tiêu hóa giai đoạn sớm (ung thư dạ dày, ung thư thực quản, ung thư đại trực tràng)
Polyp đường tiêu hóa lớn (đường kính > 2cm)
Cắt bỏ u dưới niêm mạc

Ưu điểm kỹ thuật: So với phẫu thuật truyền thống, ESD mang lại những lợi ích như ít sang chấn, phục hồi nhanh và chi phí thấp hơn. Kỹ thuật này giúp bệnh nhân tránh được đau đớn của phẫu thuật mở, đồng thời bảo tồn tính toàn vẹn của cơ quan. Đối với bệnh nhân ung thư giai đoạn sớm đủ điều kiện, ESD có thể đạt được hiệu quả chữa bệnh tương đương với phẫu thuật.

Cảnh báo rủi ro: ESD đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao và có thể dẫn đến các biến chứng như chảy máu và thủng, do đó cần được thực hiện bởi bác sĩ nội soi có kinh nghiệm.

2. POEM (Cắt cơ nội soi qua đường miệng)

Đặc điểm kỹ thuật: POEM là một phương pháp điều trị đột phá cho bệnh achalasia. Phương pháp này tạo ra một "đường hầm" trong lớp niêm mạc thực quản và cắt lớp cơ vòng bên trong đường hầm để giải quyết tình trạng cơ thắt thực quản dưới không giãn ra.

Quy trình phẫu thuật:

Tạo một vết rạch niêm mạc ở giữa thực quản.
Thiết lập một đường hầm trong lớp dưới niêm mạc dẫn xuống dưới chỗ nối thực quản - dạ dày.
Cắt các sợi cơ vòng bên trong đường hầm.
Đóng vết rạch niêm mạc.

Ưu điểm kỹ thuật: So với phương pháp cắt cơ Heller truyền thống, POEM không yêu cầu phẫu thuật mở lồng ngực hoặc bụng, giúp giảm đau sau phẫu thuật, phục hồi nhanh hơn và không để lại sẹo bên ngoài. Phương pháp này đã trở thành lựa chọn hàng đầu để điều trị bệnh co thắt tâm vị.

3. ERCP (Chụp mật tụy ngược dòng qua nội soi)

Đặc điểm kỹ thuật: ERCP là một công cụ quan trọng để chẩn đoán và điều trị các bệnh lý về đường mật và tụy. Thủ thuật này bao gồm việc đưa ống soi tá tràng vào nhú tá tràng và tiêm thuốc cản quang để hình dung rõ đường mật và ống tụy.

Ứng dụng điều trị:

Lấy sỏi ống mật chủ
Nong và đặt stent hẹp đường mật
Điều trị hẹp ống tụy
Sinh thiết và lấy mẫu tế bào đường mật
Dẫn lưu đường mật (ENBD, ERBD)

Phát triển Kỹ thuật: Với sự phát triển của các hệ thống như SpyGlass cho phép quan sát trực tiếp đường mật và ống tụy, ERCP đã phát triển từ một thủ thuật chẩn đoán đơn thuần trở thành một công nghệ toàn diện tích hợp chẩn đoán và điều trị.

4. STER (Cắt bỏ nội soi đường hầm dưới niêm mạc)

Đặc điểm Kỹ thuật: STER là một kỹ thuật tiên tiến để điều trị các khối u dưới niêm mạc đường tiêu hóa. Kỹ thuật này tạo ra một đường hầm trong lớp dưới niêm mạc để tiếp cận vị trí khối u, cắt bỏ hoàn toàn khối u, sau đó đóng lại lối vào đường hầm.

Ứng dụng Chính:

Các khối u dưới niêm mạc ở thực quản, tâm vị, dạ dày và các vị trí khác
Đặc biệt là các khối u có nguồn gốc từ lớp cơ niêm mạc

Ưu điểm Kỹ thuật: So với phẫu thuật truyền thống, STER có thể đạt được việc cắt bỏ hoàn toàn khối u đồng thời duy trì tính toàn vẹn của lớp niêm mạc đường tiêu hóa, giảm đáng kể nguy cơ thủng và nhiễm trùng sau phẫu thuật.

Việc nắm vững các từ viết tắt tiếng Anh này không chỉ cần thiết cho giao tiếp chuyên nghiệp mà còn là nền tảng để theo kịp các công nghệ tiên tiến. Chúng tôi hy vọng bài viết này cung cấp cho bạn một "Sổ tay tham khảo nhanh về Thuật ngữ Nội soi" thiết thực, giúp bạn đạt được sự thành thạo hơn trong các nỗ lực lâm sàng và học thuật của mình!

Tin tức khác