Gastroskopide kromendoskopi nedir?

Kontrast yöntemi, yüzey gerilimi ve yerçekimiyle çökeltme olmak üzere iki fiziksel prensipten yararlanır. Klinik pratikte en sık kullanılan ajan indigo karmin'dir.

Mekanizması, indigo karminin gastrointestinal mukoza tarafından emilmemesi ve nispeten düşük viskoziteye sahip olması gerçeğinde yatmaktadır. Mukoza yüzeyine püskürtüldüğünde, boya mide çukurları, kript açıklıkları ve ülser kenarları gibi çökük alanlara yerleşirken, yüzey gerilimi nedeniyle yükseltilmiş lezyonların yüzeyi boyanmadan kalır. Bu açık-koyu kontrast, mukoza yüzeyinin üç boyutlu görünümünü güçlendirerek, hekimlerin sınır çizgisini ve yüzey mikro yapısını veya pit desenini net bir şekilde gözlemlemesini sağlar. Özellikle düz lezyonların hatlarını belirlemek için kullanışlıdır.

İşlevi, bir topografik haritada kontur çizgileri çizmeye çok benzer. Normal mide mukozası birçok küçük oluk ve çöküntü içerir. Boya püskürtüldükten sonra bu oluklarda birikir ve midenin kıvrımlarını ve yüzey desenini vurgular. Bir alan düzleşir veya kabarırsa, boya aynı şekilde yapışamaz ve doktor dokunun anormal olduğunu hemen tanıyabilir. Bu yöntem esas olarak bir lezyonun kapsamını ve sınırlarını belirlemek için kullanılır.

Emilim yöntemi, hücre zarındaki iyon kanallarına ve pinositoza dayanır. Yaygın olarak kullanılan ajanlar arasında metilen mavisi, toluidin mavisi ve kristal viyole bulunur.

Normal olgun mukoza epitel hücreleri, sağlam emici işlevlerini korur ve boyayı sitoplazmaya alabilir, böylece endoskopi altında derin boyanma gösterir. Buna karşılık, displastik veya kanserli hücreler, hücresel polarite kaybı ve metabolik anormallikler nedeniyle genellikle bozulmuş veya hiç boya alımı göstermez.

Bu yöntemde genellikle metilen mavisi gibi boyalar kullanılır. Prensip basittir: normal hücreler aktiftir ve boyayı "alabilir", bu nedenle mavi görünürler; anormal metabolizma veya azalan canlılık nedeniyle hastalıklı hücreler çok az veya hiç boya emmez.

Hangi alanların boyandığını ve hangilerinin boyanmadığını gözlemleyerek, doktorlar işlevsel olarak inaktif hale gelmiş veya anormal hücreleri tanımlayabilir, bu da daha doğru hedeflenmiş biyopsiye olanak tanır ve tanısal verimi artırır.

Reaktif yöntem, belirli maddeler ve doku bileşenleri arasındaki renk üreten kimyasal tepkimelere dayanmaktadır. En temsilci ajan Lugol çözeltisidir.

Ağız boşluğunun normal yassı epitel hücreleri glikojen bakımından zengindir. İyot çözeltisine maruz kaldığında, glikojen iyot ile bir kompleks oluşturur ve karakteristik bir kahverengi renklenmeye neden olur. Buna karşılık, erken özofagus kanseri ve prekanseröz lezyon hücrelerinde glikojen sentezi azalmış veya yoktur, bu nedenle iyot boyamasından sonra bu renk reaksiyonunu üretmezler, bu da belirgin bir boyanmamış alanla sonuçlanır. Bu mekanizma sadece biyopsi yerini belirlemeye yardımcı olmakla kalmaz, aynı zamanda lezyon kenarlarının netliğini gözlemleyerek tümör infiltrasyonunun derecesini değerlendirmeye de yardımcı olur. Ek olarak, Kongo kırmızısı, bir asit-baz göstergesi olarak, kırmızıdan mavi-siyaha renk değişimiyle mide asidi salgısını yansıtabilir ve mide mukozasının asit salgılayan fonksiyonunu değerlendirmek için kullanılır.

En tipik örnek Lugol çözeltisidir. Özofagus muayenesinde çok faydalı bir araçtır. Normal özofagus mukozal hücreleri, enerji rezervi olarak hizmet eden büyük miktarda glikojen içerir ve iyot ile temas ettiğinde koyu kahverengi olur. Ancak erken kanser hücreleri enerjiyi hızla tüketir ve glikojenlerini kaybeder, bu nedenle iyot boyama sonrası renk değiştirmezler ve sarımsı-beyaz kalırlar.

Bu, pH'yi test etmek için bir reaktör kullanmaya benzer: Renk değiştirmeyen herhangi bir alan, ana şüpheli hedef haline gelir. Ayrıca, kırmızıdan siyaha renk değişimi ile mide asidi salgısını değerlendirmek için kullanılabilecek başka bir boya olan Kongo kırmızısı vardır; bu, mide mukozasının işlevinin normal olup olmadığını belirlemeye yardımcı olur.

Flüoresans yöntemi fotodinamik tanı kapsamına girmektedir. Damar içi enjeksiyon veya fluoresin sodyum gibi dışsal flüoresan maddelerin lokal spreylenmesi ile normal doku ve hastalıklı doku arasındaki damar geçirgenliği ve metabolizma hızı farklarına dayalı görüntüleme yapılmaktadır.

Tümör dokusu genellikle yeni damar oluşumu ve eksik bazal membranlarla ilişkilidir, bu da fluoresin sızıntısının artmasına ve belirli uyarım dalga boyları altında güçlü flüoresan sinyallerin yayılmasına yol açar. Bu yöntem, küçük kanser lezyonlarının ve in situ karsinomların tespit oranını önemli ölçüde artırmakta olup, Barrett özofagusu ve atrofi gastritinin takip izleminde özellikle değerlidir.

Gelişmiş tanısal hassasiyete rağmen, kromendoskopi nispeten zahmetli, zaman alıcı ve öznel faktörlerden büyük ölçüde etkilenir. Şu anda, optik görüntüleme teknolojisinin gelişmesiyle birlikte, dar bant görüntüleme (NBI), mavi ışık görüntüleme (BLI) ve bağlı renk görüntüleme (LCI) gibi elektronik kromendoskopi teknikleri, kimyasal boyamanın bazı işlevlerini giderek daha fazla yerini almaktadır. Işığın dalga boyunu değiştirerek, bu teknolojiler boya püskürtmeye gerek kalmadan mukozanın mikrovasküler mimarisini vurgulayabilir ve "invaziv olmayan" gerçek zamanlı patolojik tanıya olanak tanır.

Klinik uygulamada, hekimler, en uygun inceleme stratejisini seçmek için hastanın lezyonunun doğasını değerlendirmeli ve kimyasal boyamanın tanısal faydalarını alerji veya DNA hasarı gibi potansiyel risklere karşı dengelemelidir.